Bilim

Bilimin ne olduğu Eski Yunan’dan beri tartışılan bir konudur. 20. yüzyılın ikinci yarısında bilim felsefesini şekillendiren ” yanlışlanabilirlik ilkesi” olmuştur. Sir Karl Popper Avusturyalı büyük bilim filozofudur. Bilimin tanımını yaparken, gözlemle çürütülebilen ifadelerini kullanır ve şöyle bir örnekten yararlanır :

İçinde on beyaz kuğunun yüzdüğü bir havuz kenarına inmiş Merihli iki bilim adamı düşünün. Bunlardan biri derhal dünyadaki tüm kuğuların beyaz olduğunu iddia etsin ve bu iddiasına yere inerken havada gördüğü sekiz kuğuyu da delil olarak göstersin. Ancak bu Merihli dostumuzun ifadesi sadece bir varsayımdır ve iki Merihli bilimci beyazdan başka renkte bir kuğu bulana kadar da bu iki zat açısından bu varsayım geçerlidir. Bu iki Merihli’ye Avustralya’ya inmiş diğer meslektaşları telsizle, orada siyah kuğular olduğunu bildirdiği

zaman, buradaki Merihli’nin varsayımı çürütülmüş olacak ve başka varsayım üretme ihtimalleri ortaya çıkacaktır. Bir olası varsayım, dünyadaki tüm kuğuların beyaz veya siyah renkli olduklarıdır. Bir diğer olasılık ise kuğuların her renkten olabilecekleridir.

Bunlardan birincisi Popper’in bilgi içeriği zengin dediği türden bir varsayımdır, çünkü beyaz ve siyah kuğu dışındaki kuğuların mevcudiyetini tanımamaktadır. Bir diğer deyişle, tüm kuğuların yalnız iki renkte olabileceklerini iddia ederek bilgimizi ve gözlemlerimizi kontrolü kolay bir alanda kanalize etmektedir.

Diğer varsayım ise her renkten kuğunun mevcudiyetine imkan tanıyarak kendisini çürütülemez yapmıştır, ama her renk kuğu buna uyacağı için, bize fazla da bilgi vermemektedir. Burada bilgi sınırlarımız kontrol edilemez durumdadır. İşte bu tür her olasılığa imkân tanıyan kısır varsayımlar Popper’e göre bilgi içeriği fakir varsayımlardır.

Celal Şengör / ” Bilgiyle Sohbet ” Kitabından düzenlenmiştir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s