Dost

Kardeş, dost olmayabilir ama dost, her zaman kardeştir…

James Baldwin, İstanbul’a ilk kez 1961’de, Gülriz Sururi ve Engin Cezzar’ın evliliklerini kutlamak için geldi. Cezzar onun ‘kan kardeşi’ydi. 1957 yılında New York’ta, Baldwin’in ‘Giovanni’nin Odası’ romanını tiyatroya uyarlamak için Actors Studio ile çalıştığı sırada tanıştılar.
James Baldwin ülkesindeki ırkçı rüzgârdan nasibini almış, itilip kakılmış ve beyazlara güvenini kaybetmişti. Cezzar ona “Arkadaş nedir bilmiyor olabilirsin ama kardeş nedir biliyorsun” dedi, kan kardeşi oldular. Aralarındaki mesafeye rağmen 1987’ye dek sürecek dostluk böyle başladı.
1961 yılında İstanbul’a geldiğinde Sururi ve Cezzar’ın çevresi tarafından sarılıp sarmalandı. Edindiği dostlardan biri Yaşar Kemal’di. James Campbell’ın 2007 Haziran’ında Times gazetesinin edebiyat ekinde yayımlanan yazısından öğrendiğimize göre Yaşar Kemal ona “Arap” diye hitap ediyordu. “Benim açımdan Baldwin siyah değildi” diye anlatmıştı Campbell’a, “Türkiye’de o anlamda siyahi bulunmaz. Bizde öyle bir sınıflandırma yoktur. Yalnızca esmerler ve daha esmerler vardır.”

Baldwin’in bir sonraki İstanbul seferi 1962 yılındaydı. 1964 ve 1967 arasında bir ayağı hep İstanbul’da oldu. ‘Bir Başka Ülke’ romanını burada tamamladı. 1969’da geldiğinde ise Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu’nda ‘Düşenin Dostu’nu yönetti.

İstanbul, o dönemde ırkçılığın yükseldiği ABD’de baskı altında yaşayan Baldwin için bir sığınak olmuştu. Yaşar Kemal’e “Türkiye’de kendimi özgür hissediyorum” diyordu. Kemal’in cevabı ise “Jimmy, Amerikalı olduğun için öyle hissediyorsun” olmuştu.

James Baldwin’in Engin Cezzar ile dostluğu 1957’de başlamıştı. Baldwin 1987’de terki dünya eyledi, ikisinin yazışmalarını içeren ‘Dost Mektupları’ kitabı 2007’de YKY’de yayımlandı. Engin Cezzar ise 2017 Ocak’ında veda etti hayata.

Ve Gülriz Sururi, 2018’in 365. günü 31 Aralık’ta…

Fotoğrafta Engin Cezzar, Gülriz Sururi ve James Baldwin Galata Köprüsü’nde keyfiyle yürüyorlar.

Üç değerli isme, dostluklarına, dünyaya kattıklarına saygıyla…2D5D1872-4D84-4E0F-BD73-4A4738DDF02F

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s